Pan Bartosz Kułakowski, ekspert z "Działu Ogród" marketu OBI opowiada o "wodnym ogrodzie". Jego praktyczne rady ułatwią aranżację roślinności, oczek wodnych, fontann oraz mebli wypoczynkowych w ogrodzie i na balkonie.
 
Jakie są style dekorowania ogrodu?
Obecnie mamy do czynienia z różnymi możliwościami dekorowania ogrodu. Z moich obserwacji wynika jednak, że dwa z nich są dominujące. Popularnym rozwiązaniem jest tzw. ogród nowoczesny, w którym liczy się przede wszystkim prostota kształtów, czyli proste formy żywopłotów i geometryczne, kamienne misy. W stylu tym dominuje kamień, szkło i dużo elementów metalowych. Lepiej pasują tu fontanny w kształcie figur przestrzennych niż zestawy rustykalne bądź klasyczne. W nowoczesnym ogrodzie nacisk kładzie się głównie na oświetlenie; to właśnie ono będzie tworzyło charakter i wystrój całości.

Kolejnym stylem aranżacji ogrodu, cieszącym się nadal niezwykłą popularnością, będzie styl klasyczny, rustykalny. Należą do niego stylowe lampy, klasyczne i romantyczne fontanny oraz figurki stawowe. Dużą rolę odgrywa też kamień w połączeniu z zielenią, imitujący różnego rodzaju formy skalne, pasują tu również kwiatowe klomby. Światło w takim ogrodzie będzie raczej stonowane, nastrojowe i poetyckie.

W marketach OBI dostaniemy wiele produktów, które służyć będą zarówno we wnętrzu, jak również w ogrodzie i na tarasie. Będą to fontanny ogrodowe do wkopania w ziemię, sztuczne wyspy i rzeźby wodne. Markety OBI oferują także bardziej odważne rozwiązania w postaci awangardowych figurek stawowych, które przedstawiają kobiece popiersia.

Czy są to jedyne formy aranżacji ogrodu, czy może istnieją także inne style?
Pracownicy OBI mogą doradzić również jak zaprojektować ogród o bardziej egzotycznym charakterze, np. ogród w stylu japońskim. Jego charakter będą budowały takie elementy jak: drewniany domek na narzędzia w kształcie pagody czy małe, drewniane mostki i sadzawki. Wyróżnieniem będzie także nietypowa, orientalna roślinność. W ogrodzie w tym stylu możemy posadzić kloniki japońskie oraz postawić drzewka bonsai w donicach. Japoński styl dekorowania roślinnością można przenieść także do pomieszczeń, kupując mniejsze drzewka bonsai lub układając ikebanę, czyli kompozycję z ciętych bądź suszonych kwiatów.

Z jakich materiałów można wykonać zbiornik wodny?
Wybór zbiorników wodnych w marketach OBI jest bardzo duży. W zależności od charakteru ogrodu można w nim umieścić gotowe miniaturowe misy, oczka wodne i fontanny, ewentualnie wykonać wszystko samodzielnie.

Jakie są wady i zalety samodzielnego urządzania oczka wodnego w ogrodzie?
Decydując się na gotową formę zbiornika warto pamiętać, że nie da się go przebudować. Z jednej strony jest to dość wygodne i długotrwałe rozwiązanie, z drugiej zaś ogranicza wprowadzanie zmian w aranżacji ogrodu. Główną zaletą gotowej formy oczka wodnego jest wysoka trwałość i łatwy montaż oraz kształt, dostosowany do uprawy różnego rodzaju roślin wodnych. Na dnie umieścić można te bardziej wymagające oraz lubiące dużą wilgotność i głębokość. Odpowiednim miejscem dla roślin przybrzeżnych będą boczne półki zbiornika wodnego.

Zbiornik wodny można wykonać samemu, np. z folii lub betonu. Materiał, jaki wybierzemy zależy tylko i wyłącznie od upodobań i efektu, który chcemy osiągnąć. Obecnie największą popularnością cieszą się zbiorniki wykonane z folii. Nadal dość sporadycznie wybieramy zbiorniki betonowe. Na takie rozwiązanie decydują się zazwyczaj ludzie, którzy urządzają swój ogród w stylu minimalistycznym. Cechuje się on bardzo dużą trwałością i wytrzymałością na złe warunki klimatyczne. Nie ulega jednak wątpliwości, że w tym przypadku zbiornika nie zrobimy sami, pomóc musi fachowiec.

Oczka wykonane z folii cechują się swobodą w kształtowaniu wyglądu, co znaczy, że mogą mieć różny, nawet najbardziej wymyślny kształt. Z moich obserwacji wynika, że klienci mają największy problem z kupnem folii o odpowiednich wymiarach. By obliczyć ilość potrzebnego materiału wystarczy jednak zastosować proste działanie matematyczne. Dzięki niemu będziemy mieli jasny obraz tego, co chcemy zrobić. Gdy jesteśmy właścicielami oczka o wymiarach 2x3 metry, liczymy potrzebną nam ilość folii w następujący sposób: do większego boku dodajemy zarówno podwójną głębokość, jak również 40 centymetrów folii na zakładkę zabezpieczającą przed osuwaniem się folii. Analogicznie postępujemy w przypadku krótszego boku.

Jaka powinna być kolejność prac w "wodnym ogrodzie"?
Zazwyczaj jakiekolwiek prace z wodą w ogrodzie wykonuje się już na początku wiosny. Najlepszym momentem będzie przełom marca i kwietnia. Wtedy w zasadzie istnieje małe prawdopodobieństwo, że zaskoczy nas zła pogoda. Pierwszym krokiem powinno być doprowadzenie zasilania do wielu urządzeń, np. pompy, filtru, oświetlenia. Następnie należy doprowadzić wodę, gdyż musi istnieć możliwość uzupełnienia jej ilości w zbiorniku. W upalne dni należy to robić raz na jeden bądź dwa tygodnie. Idealnym rozwiązaniem są systemy nawadniania. Ich fenomen polega na tym, że wyposażone są w specjalne sterowniki, za pomocą których nawadnianie jest proste i komfortowe. Odbywa się w zasadzie bez naszego udziału.

Kolejny etap to znalezienie odpowiedniego miejsca. W tym przypadku trzeba wziąć pod uwagę takie czynniki jak warunki klimatyczne oraz powierzchnię ogrodu. Z estetycznego punktu widzenia najkorzystniej jest ulokować zbiornik wodny w centralnym miejscu. Oczko wodne należy odsunąć od drzew, ponieważ opadające liście zanieczyszczają wodę, a igły mogą ją zatruć. Poza tym korzenie drzew utrudniają wykopanie dołka pod zbiornik, jak również mogą zniszczyć materiał, z którego oczko lub staw zostaną wykonane. Na dodatek drzewa zabierają światło, które jest niezbędne do życia roślin i zwierząt. Warto również zwrócić uwagę na nasłonecznienie miejsca. Naświetlenie zbiornika wodnego nie powinno przekraczać 8 godzin. Najkorzystniej jest, gdy czas ten będzie oscylował pomiędzy czteroma a sześcioma godzinami dziennie.

Mając już wyznaczone miejsce warto zastanowić się nad kształtem oczka wodnego. Najkorzystniej prezentują się formy nieregularne, przypominające naturalne stawy, nieco gorzej wyglądają formy geometryczne, np. kwadraty i prostokąty. Istotne jest ukształtowanie dna i brzegów. Strome brzegi mogą stanowić pułapkę dla wodnych zwierząt, utrudniając i wyjście na powierzchnię. Z drugiej strony, wykonanie zbiornika zbyt płytkiego ogranicza w dużym stopniu hodowlę ryb lub żółwi. Zaleca się zatem zróżnicowanie głębokości dna. Ponadto w głębokim zbiorniku ryby będą mogły pozostać na zimę, z płytkiego trzeba byłoby je przenieść do akwarium.

Następnym etapem będzie przygotowanie wykopu. W tym momencie powinniśmy podjąć ostateczną decyzję co do położenia, kształtu i wielkości oczka wodnego. Na kartce odrysowujemy ogólny plan ogrodu. Niewątpliwie najwięcej problemów przysparza sam sposób przygotowania wykopu. Powinniśmy zacząć od nakreślenia kształtu zbiornika. W tym celu zaznaczamy linię brzegową, wbijamy paliki i łączymy je wcześniej przygotowanym sznurkiem. Po usunięciu trawy oraz wierzchniej warstwy ziemi przystępujemy do wykopania dołka. Polecane jest kopanie od środka, ewentualnie od miejsca, w którym głębokość będzie największa. W pierwszym etapie trzeba wykopać dół o powierzchni równej wielkości zbiornika wodnego, głębokości 20 cm i kącie nachylenia ścianek ok. 20o. Zapobiegnie to osuwaniu się ziemi. Jeśli planujemy kilka półek o różnych głębokościach, trzeba zaznaczyć je palikami.

Czy mógłby Pan udzielić praktycznych porad dotyczących projektowania zbiorników wodnych w ogrodzie?
Zaczynając prace przy projekcie trzeba pamiętać, że trochę inaczej będziemy szkicowali plan w przypadku, gdy dopiero zagospodarowuje się ogród, a inaczej w momencie, gdy go tylko modernizujemy. W pierwszym przypadku zaznaczamy na planie wszystkie elementy, które chcemy umieścić, np. zbiornik wodny, przebieg ścieżek i elementy małej architektury. Przy poprawianiu istniejącego ogrodu zaczyna się od naniesienia na szkic dróżek i elementów małej architektury oraz tych roślin, których nie jesteśmy w stanie przenieść w inne miejsce, np. drzew, krzewów. Dopiero potem nanosimy nowe elementy.

Jakie są rodzaje małych zbiorników wodnych, które możemy obecnie spotkać w OBI? Kiedy najczęściej się po nie sięga?
Nie wszyscy mamy ogród lub działkę za miastem. Mieszkając w dużej aglomeracji, w bloku, często pozostaje nam tylko balkon lub skrzynka za oknem. Jest to nasze pole do popisu. Decydujemy się wtedy na misy kamienne lub drewniane, które obsadzamy roślinami, ewentualnie instalujemy na nich małą fontannę. Jeśli nie zależy nam koniecznie na zbiorniku wodnym, ale chcielibyśmy, by na naszym balkonie była woda, można w tym celu użyć materiałów dostępnych w marketach OBI, np. rzeźb, wysp wodnych, ewentualnie fontann stołowych ? pokojowych. Znajdują one zastosowanie zarówno w pomieszczeniach zamkniętych, jak również pod chmurką.

W jaki sposób dbamy o zbiorniki wodne?
Zasadnicze znaczenie dla stabilizacji równowagi biologicznej w zbiorniku wodnym ma filtrowanie. Największy problem to nadmierne zarybienie, zbyt duża ilość pokarmu dla ryb i żółwi, opadłe liście, a także niedostateczne obsadzanie zbiornika roślinami wodnymi. Wszystko to sprzyja rozrostowi glonów i zabarwieniu wody na zielono. Dlatego też do zbiorników wodnych polecane są filtry wodne, które zapewniają mikroorganizmom dopływ tlenu.

Czy istnieją jakieś ograniczenia przy stosowaniu filtrów?
Miejsce poboru wody do filtrowania i wypływ wody po filtrowaniu powinny być możliwie jak najbardziej oddalone od siebie. Pozwoli to przefiltrować całą zawartość oczka wodnego oraz wywoła drgania przypominające naturalne ruchy wody.

Właściwy dobór narzędzi do filtrowania, jakie można zastosować w zbiorniku wodnym, zależy od jego wielkości. Im więcej ryb w zbiorniku wodnym, tym większe jest zapotrzebowanie na filtrację. Filtr podłącza się i stawia tuż przy zbiorniku wodnym lub bezpośrednio w wodzie.

Czy powinno stosować się inne zabiegi pielęgnacyjne w zbiornikach wodnych?
Aby wspomóc działanie filtrów stosuje się lampy UVC, które powodują intensywne i długotrwałe oczyszczanie wody przed użyciem filtrów. Instaluje się je poza obrębem oczka. Oprócz zastosowania wydajnego filtra, niezbędne są także inne zabiegi. Zwrócić należy uwagę na odpowiednie zarybienie, które maksymalnie wynosi 20 cm długości ryb na 1000 litrów. Nie należy stosować dużej ilości pokarmu. Dodatkowo trzeba ograniczyć do minimum opadanie liści do wody poprzez zastosowanie siatek ochronnych. W tym celu można zastosować dostępne w marketach OBI podbieraki, np. firmy Gardena, a także specjalny odkurzacz do zbiorników wodnych. Przeznaczony on jest zarówno do usuwania błota oraz innych zanieczyszczeń, jak również do ponownego wprowadzania do oczka oczyszczonej wody. Stosuje się go także do usuwania zanieczyszczeń, jakie zgromadziły się w dużych basenach.

Czy można zastosować jakieś środki chemiczne?
Do pielęgnacji zbiorników wodnych przydadzą się także różne środki do zwalczania nieczystości czy uzdatniania wody. Przy ich pomocy substancje szkodliwe i nadmiar substancji pokarmowych są przetworzone przez bakterie. Niektóre środki chemiczne działają stabilizująco na najważniejsze parametry, np. pH, twardość wody, zawartość związków węgla, azotu i fosforu. Dostępny szeroki asortyment środków pielęgnacyjnych, m.in. środek o nazwie zeolit. Stosowany on jest do naturalnego oczyszczania wody ze środków szkodliwych i nadmiaru substancji pokarmowych, które następnie przetworzone są przez bakterie.

Czy mógłby Pan doradzić, w jaki sposób zaprojektować otoczenie?
Brzegi mogą być ozdobione kamieniami i obsiane trawą. Korzystny wygląd nadadzą mu także kwiaty. Najlepszy efekt osiągniemy, gdy wybierzemy kilka roślin o podobnym wyglądzie i podporządkujemy im pozostałe. We współczesnych projektach ogrodów wodnych tendencją jest wykorzystanie dwóch lub trzech gatunków, które decydowałyby o formie przestrzennej ogrodu. W małych zieleńcach poleca się sadzić średnio 3-4 gatunki na m2, zaś w dużych tylko dwa. Zaleca się także, by 1/3 oczka wodnego była wolna.

Jakie gatunki roślin najlepiej jest w takim razie posadzić w "wodnym ogrodzie"?
Zastanawiając się nad odpowiednimi gatunkami, należy pamiętać o trzech strefach, tzn. bagiennej, wody średniej i wody głębokiej. Zazwyczaj w każdej strefie sadzi się inne kwiaty. Niektóre natomiast, np. grążel żółty, można posadzić w dwóch strefach. W marketach OBI dostępnych jest wiele roślin, które będzie można użyć do dekoracji zbiornika wodnego. W strefie bagiennej, czyli do 30 cm głębokości, sadzi się takie gatunki, jak: czermień błotna, jeżogłówka gałęziasta, kaczeniec, tatarak. W strefie wody średniej, tzn. do około 50 cm posadzić można grzybieńczyka wodnego, okrężnice bagienną, wywłucznika, natomiast między 80 a 130 cm rogatka sztywnego.

Jak można zapobiec nadmiernemu rozprzestrzenianiu się roślin?
By zapobiec nadmiernemu rozrastaniu się roślin w zbiorniku i wokół niego, należy sadzić je w specjalnych pojemnikach lub ograniczyć powierzchnię ich rozprzestrzeniania się plastikową taśmą izolacyjną. Rośliny wodne najlepiej sadzić w specjalnych kloszach lub donicach.

W jaki sposób możemy oświetlić zbiornik wodny?
Obecnie na rynku mamy duży wybór oświetlenia do zbiorników wodnych. Dostępne jest zarówno oświetlenie powierzchniowe, jak podwodne. Dzięki oświetleniu zbiornik wodny zyskuje ciekawy wygląd. W wodzie promienie świetlne rozchodzą się inaczej niż w powietrzu, światło dodatkowo odbija się od lustra wody. Innym rozwiązaniem są lampy pływające, wykonane z tworzywa sztucznego, co tłumaczy ich wytrzymałość. Są odporne na uderzenia i gwałtowne zmiany temperatury. Do oświetlenia ?wodnego ogrodu? można użyć dostępnych w marketach OBI lamp powierzchniowych i podwodnych. Nad powierzchnią wody reflektory kierujemy tak, by nie raziły użytkownika, a wydobywały z ciemności taflę wody lub wiązką światła oświetlały najciekawszy punkt ?ogrodu wodnego?, np. kaskadę lub rośliny wyrastające ponad taflę wody. Podobnymi zasadami kierujemy się stosując oświetlenie podwodne.

Czy w oczku wodnym można hodować ryby?
Tak, oczywiście. Ryby są kolejnym elementem wnoszącym życie do zbiornika wodnego. Warto zwrócić uwagę na karasie i karpie koi. Są to jedne z najbardziej dekoracyjnych ryb, dodatkowo są najmniej wymagające.

Jak dobrać meble do "ogrodu wodnego"?
Nie ma konkretnego stylu meblowania ?ogrodu wodnego?. Pamiętać trzeba, że w pobliżu zbiorników wodnych nie powinny znajdować się drzewa. Ogranicza to w znacznej mierze możliwości wstawienia mebli. W marketach OBI znaleźć można rozwiązanie: specjalne hamaki, wyposażone w stelaż na kółkach. W odróżnieniu od huśtawek, które także znajdują się w ofercie OBI, na takim hamaku bez problemu będzie można opalać się w upalne dni.

W jaki sposób można zadbać o kwiaty, rośliny i ogród podczas wyjazdu? W jaki sposób dostarczyć im wtedy odpowiedniej ilości wody?
W takim przypadku możemy wyposażyć ogród w system nawadniania. Jest bardzo praktyczny i komfortowy, nie tylko w przypadku wyjazdu. Przyda się również w ogrodzie na co dzień. Nie musimy biegać z konewką czy ciągnąć wszędzie za sobą węża ogrodowego. Cały fenomen polega na tym, że wystarczy w danych miejscach ułożyć zraszacze, które następnie nawadniają określone powierzchnie. Sam proces nawadniania może odbywać się bez naszego udziału, ponieważ posiada system automatycznego sterowania. Dzięki niemu można ustawić nawadnianie ogrodu na konkretną godzinę i określoną długość podlewania.

Czy istnieją systemy nawadniania, które można wykorzystać w domu, bądź na balkonie?
Tak, oczywiście. Idealnym rozwiązaniem na balkon czy taras jest specjalny zminiaturyzowany system nawadniania ?micro drip?. Cechuje go oszczędność wody oraz możliwość automatycznego podlewania. Jest to tzw. nawadnianie kropelkowe, co oznacza, że każda roślina podlewana jest z innej końcówki, a woda leci ?kropelka po kropelce?. Można także zastosować automatyczną konewkę. Działa ona w podobny sposób; z taką różnicą jednak, że podlewanie nie jest ustawione w komputerze. Konewkę napełnia się wodą, a roślina sama czerpie tyle wody, ile potrzebuje.

Podsumowując, czy urządzenie oczka wodnego to duże wyzwanie? Czy każdy z nas może sobie na to pozwolić?
Z moich obserwacji wynika, że nadal boimy się projektować "wodne ogrody". Nadal często myślimy o tym jak o drogim i niedostępnym hobby. Tymczasem projektowanie i wybudowanie oczka wodnego wcale nie musi być trudne. W marketach OBI można zakupić wiele gotowych materiałów do jego wykonania i zagospodarowania ? gotowe formy zbiorników, wodne rośliny, filtry itd. Dodatkowo, do większości zestawów, dołączona jest instrukcja obsługi. Dlatego też zachęcałbym wszystkich do realizowania projektów ogrodów z wykorzystaniem jak największej ilości wody.

Wywiad przeprowadziła Kamila Sztukiewicz – On Board
Polecamy także artykuły o ogrodach MÓJ DOM nr. :54,53,50,49,44